Vinh Danh Sĩ Phú
... Một chiều đông bên sông
Thuyền lênh đênh cập bến
Đừng sang em ơi
sóng nhuốm sương chiều ...
Buổi sáng, lão leo lên xe, loay hoay thế nào chẳng biết mà lại mở ra bài hát này . Giọng Sĩ Phú cất lên ấm áp nhẹ nhàng, làm lão không dưng mà thấy lòng mình thoải mái hơn . Có lẽ hôm nay sẽ chẳng thiết làm việc bao nhiêu đâu .
Lão là đờn ông con trai thực thụ, cũng đã từng chết mê chết mệt giọng hát của anh chàng lính không quân này . Quái, người đâu mà hát dễ thế, cứ như thở hơi ra là thành ca rồi, chẳng một chút cố gắng . Chẳng bù cho mình, phải có vào một tí men mới hát nổi, mới đỡ ... run (nói nhỏ thôi, ngày trước lão cũng đã từng ... đi hát nghiệp dư, hì hì). Ngày xưa, mấy bà chị mê cái ông này như điếu đổ, đêm nào cũng nghe Sĩ Phú, lúc nào cũng ư ử "đôi ta cùng đứng bên hàng tường vi - em nói rằng em sẽ chờ đợi tôi ...". Lúc đó lão chưa nghe ông này nhiều, nhưng tự nhiên có ác cảm, hình như cái này thiên hạ kêu bằng ganh tị thì phải !
Thế rồi, một ngày đẹp trời mùa hạ, lão đi ngang một ngôi nhà gạch có cái khoảnh sân trồng đầy hoa hippy (không biết gọi vậy đúng không, ngày xưa nghe như vậy đó mà), có một cô nàng yếm thắm đang tỉa bông ở ngoài mấy ... hàng hoa, và có văng vẳng từ trong nhà có tiếng ông Sĩ Phú hát Cô Láng Giềng . Lão đứng lại ... lắng nghe, mà phải công nhận là hay thiệt, đã thiệt . Thằng chả nhả chữ "dziềng" kiểu đó, mấy bà mấy cô nghe không muốn ... xỉu mới là lạ, nghe quả là không giống "diềng" cũng chẳng họ hàng gì với củ "riềng". Chuyện tưởng chừng có thế, không ngờ mùa thu đến, lão lại gặp lại cô nàng yếm thắm ... trong lớp học . Thành ra, tự dưng mà có kỷ niệm với Cô Láng Giềng, với Sĩ Phú, tuy chưa một lần nào gặp mặt ông sĩ quan không quân mà nghe nói rất chi là bảnh trai này .
Lại nói như trong một giai thoại, ngày xưa khi Hoàng Quý viết bài Cô Láng Giềng, vốn chỉ có một đoạn đầu . Vì lúc đó, trong cái nguồn cảm hứng của người nhạc sĩ này chỉ thấy cơ man một màu hồng của hy vọng, của hạnh phúc . Hoàng Quý đang trong thời yêu đương đó mà, vốn không nghĩ đến một viễn cảnh nhà ai xác pháo hồng chút nào (cái này thì không giống ông TCS hay ông LUP, thiên về thê thảm hóa kết cục, hìhì). Ông đem bài ca mới sáng tác ra hát cho anh mình (là nhạc sĩ Hoàng Phú) nghe . Mà tuy là anh em, nhưng hai ông lại chẳng mấy cùng tư tưởng hay cảnh ngộ . Hoàng Phú nghe xong khen hay, nhưng đề nghị thêm ông em viết thêm một đoạn nữa, để mà gọi là nhạc (vì nhạc thì chẳng mấy khi vui). Thế là đoạn hai của Cô Láng Giềng ra đời, mà theo như nhiều người nhận xét, còn hay hơn đọan đầu . Lão nghe kể vậy, hết lòng cám ơn ông Hoàng Phú . Thế mới biết, có anh có em nhiều khi cũng có lợi nhiều lắm . Chớ cứ khư khư "mỗi vợ chồng chỉ nên có ... 1 con, tối đa ... 2 cái ... hĩm" thì tìm đâu ra ông anh ông em mà góp ý với chả góp nghĩa .
Cô Láng Giềng ra đời cũng lâu, nhưng không được nổi tiếng cho lắm . Có lẽ vì cái âm hưởng đều đều buồn buồn, hay cái nhịp điệu chầm chậm phát buồn ngủ của nó chăng! Cho tới khi Sĩ Phú chọn hát bài này, thì nó trở thành quá nổi tiếng, người hát cũng nổi tiếng, chỉ có người viết thì ít ai biết tới (cái này vì nhiều lý do à nha). Hát Cô Láng Giềng và nghe Sĩ Phú cũng thành một cái mốt thượng lưu, đến nỗi bên cái hàng dậu thưa nơi phố này cũng nghe cậu con trai chưa sạch nước mũi ong ỏng hát Cô Láng Giềng theo kiểu Sĩ Phú hát, ở trong cái lều chăn vịt kia cũng nghe ông Tư Ếch "ngâm" Cô Láng Giềng cải biên đệm đờn kìm . Lão thì chưa đến nỗi ma nhập như thế, nhưng cũng thích bài hát và người ca sĩ này lắm lắm .
Bao nhiêu năm đi qua, bao nhiêu cuộc bể dâu . Cái cô nàng yếm thắm ngày xưa giờ thất lạc phương nào không ai biết . Phần lão, sau bao nhiêu trầm luân, lòng dường như đã khô khan, chí cũng mỏi, con ngựa bất kham giờ đã biết chồn chân lang thang. Nhưng lòng ái mộ của lão với bài hát và với người ca sĩ vẫn không thuyên giảm . Lão vẫn hằng mong được một lần gặp ông, bằng xương bằng thịt, được tận tai nghe ông hát cái bài hát đầy kỷ niệm kia . Nhiều lúc tưởng đã hết hy vọng, nhưng trời không xếp đường cùng cho ai bao giờ . Lão có dịp gặp được ông trong một đêm diễn, trời ạ, có tin không đây !
Lão ngồi im lặng nơi cái ghế cao cao khuất sau quầy giải khát, chầm chậm quan sát "thần tượng" của mình. Ông đứng đó (khá cao, đúng theo tiêu chuẩn ... phi công), tóc hoa râm thấy tội nghiệp . Đúng là tuổi già không tha cho ai ! Dáng vẫn khoan thai, vẫn nụ cười ... hơi "đểu" kiểu ... dân rau muống thịt cầy, vẫn hàm râu cá chốt chính hiệu Charles Bronson, và vẫn cách xưng hô "toa" "moa" còn sót lại từ thời Tây . Và trên tay, một chai rượu mạnh nho nhỏ . Lâu lâu ông làm một ngụm nhỏ, cứ như là để ấm lòng trong một đêm xuân trời se lạnh . Rồi ông lên sân khấu, cất giọng ca . Cha mẹ ơi, lại là Cô Láng Giềng! Giọng đã yếu hơn đôi chút, mắt cười cũng thiếu lả lơi hơn đôi chút, nhưng cái ảnh hưởng của giọng hát ông, của bài Cô Láng Giềng vẫn như ngày xưa trong lão . Lão vui quá, sung sướng quá, chỉ muốn hát vang lên theo ông thôi . Cũng may là cái phần không điên trong người vẫn còn không ít, nếu không, phải một lần "ngượng chín người" đấy chứ li.
Sự trở lại của Sĩ Phú trên sân khấu ca nhạc Việt Nam là một tín hiệu rất đáng mừng cho bạn bè ông, và cả cho nhũng người hâm mộ Coi như những ngày đen tối buồn phiền ở ông đã qua đi . Để lại đằng sau tất cả những gì không đáng nhớ và không nên nhớ, ông say sưa lao vào thực hiện một vài cuốn nhạc, hy vọng sẽ để lại một chút gì cho người đời còn tưởng nhớ . Mà thật, những ca khúc ông hát lại và những ca khúc ông hát thêm đều được người nghe đón nhận nồng nhiệt . Ông vui ra phết, dự định sẽ chọn lọc thêm một số ca khúc tiêu biểu để thực hiện một tác phẩm để đời . Lão nghe người ta nói, lòng háo hức chờ đợi .
Đùng một cái, ông đi . Không như lão, đi rồi về như đi chợ, riết rồi đi hay không cũng chẳng ai thèm để ý, mà sự xuất hiện của mình rồi chỉ làm cho người khác đáng chán . Ông đi, "về cõi chiêm bao, đầy những hư hao", vĩnh viễn, để lại cho những người như lão một chút ngậm ngùi tiếc nuối . Hôm nay, nghe ông hát, lão chợt thấy mình có lỗi, lão mắc nợ ông ! Nên lão viết ra một ít cảm xúc của mình, coi như là một chút tưởng nhớ lão gửi đến ông, mong ông vui lòng đón nhận ...
Lão dừng xe tại bãi đậu xe ở sở, ngồi ở đó một lát nữa, nghe ông hát nốt một bài nữa . Những lời hát hãy còn theo lão đến tận bây giờ,
... Thuyền anh mai ra đi rời bến
Mình anh lênh đênh nơi trời sóng
Tìm hướng cho lòng tìm bến mơ
Từ nay ... xa cách rồi ... bến xưa !
Bao Bất Đồng .
_____________________________